फुकेट वा बैंकककमा घर वा भिल्ला किन्ने योजना बनाउनुभएका नेपाली लगानीकर्ताहरूले यो खबर बेवास्ता गर्न मिल्दैन: थाइ अधिकारीहरूले हाल 1.27 अर्ब बाथ (लगभग 35 मिलियन डलर) मूल्यका 33 लक्जरी घरहरूलाई विदेशी खरिदकर्ताका लागि प्रयोग हुने 'नोमिनी स्वामित्व' संरचनाको शंकामा छानबिन थालेका छन्। यो कुनै सामान्य समाचार होइन, यसले वर्षौंदेखि यो अनौपचारिक बाटो प्रयोग गरिरहेका विदेशी लगानीकर्ताहरूलाई आफ्नो रणनीति फेरि सोच्न स्पष्ट संकेत दिएको छ।
नोमिनी संरचना कसरी काम गर्छ भन्ने कुरा बुझ्नु सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण छ: यसमा एक विदेशी व्यक्तिले घर वा जमिन एक थाइ कम्पनीको नाममा दर्ता गर्छ, जहाँ कागजी रूपमा थाइ नागरिकहरूको बहुमत सेयर हुन्छ, तर वास्तविक फायदा र नियन्त्रण भने विदेशी खरिदकर्तासँगै रहन्छ। दशकौंदेखि यो बाजारमा एक किसिमको 'अनौपचारिक मान्य तरिका' थियो, तर 2026 मा नियामक निकायहरूले चेतावनी दिनबाट सिधै कडा कार्यान्वयनमा फड्को मारेका छन्।
किन यो घटना महत्त्वपूर्ण छ (छोटो जवाफ)
-
The Nation Thailand का अनुसार, बैंककका पत्तनकर्न र क्रुङथेप क्रीथा क्षेत्रमा केन्द्रित 33 लक्जरी घरहरू, कुल 1.27 अर्ब बाथ मूल्यका, थाइ अधिकारीको छानबिनमा परेका छन्
-
यो छानबिनले विदेशीहरूले थाइल्यान्डको सीधा जमिन स्वामित्वमा भएको प्रतिबंध छल्न प्रयोग गर्ने नोमिनी संरचनालाई लक्षित गरेको छ
-
थाइ कानून (Land Code, धारा 86) अनुसार विदेशी नागरिकले सीधै जमिन स्वामित्वमा राख्न पाउँदैनन्
-
नोमिनी संरचना प्रयोग गर्नेलाई सम्पत्ति जफत, 20,000 बाथसम्मको जरिवाना, र Foreign Business Act अन्तर्गत आपराधिक कारबाहीको सामना गर्नुपर्न सक्छ
-
फुकेट, फांगा र क्राबीमा भएको अलग दक्षिणी अभियानमा 48 जना पक्राउ परे र लगभग 1.05 अर्ब बाथ मूल्यका सम्पत्ति (89 जमिन प्लट समावेश) जफत गरियो
-
कानुनी विकल्पका रूपमा विदेशी फ्रीहोल्ड कोटा (परियोजनाको 49% सम्म) अन्तर्गत कन्डोमिनियम किनेर वा 30 वर्षे लिजहोल्ड (नवीकरण विकल्पसहित) मार्फत जमिन लिने बाटो अझै खुला छ
-
यो कारबाहीको लहरले कन्डोमिनियम बाजारलाई असर पारेको छैन
छानबिनको दायरा र आकडा
यो छानबिन विशेष गरी जमिनसहितका घर र भिल्लामा केन्द्रित छ, कन्डोमिनियम युनिटमा होइन, किनकि कानुनी विवाद विशेष गरी जमिन स्वामित्वबाटै उत्पन्न हुन्छ। छानबिनमा परेका सम्पत्तिको औसत मूल्य लगभग 38.5 मिलियन बाथ (करिब 1.07 मिलियन डलर) रहेको छ, जसले स्पष्ट रूपमा प्रिमियम भिल्ला वर्गलाई इंगित गर्छ।
The Nation Thailand ले जनाएअनुसार, यो छानबिनको नेतृत्व Department of Lands र Department of Special Investigation (DSI) ले संयुक्त रूपमा गरिरहेका छन्।
फुकेट, फांगा र क्राबीमा समानान्तर रूपमा चलेको कारबाहीमा 500 भन्दा बढी अधिकारी सामेल भएका थिए, 40 वटा पक्राउ पूर्जी स्वीकृत भएका थिए र 13 वटा खोजतलास पूर्जी कार्यान्वयन गरियो, जसबाट 48 शंकास्पद (27 थाइ र 21 विदेशी) पक्राउ परे। पक्राउ परेकाहरूमा इजरायल, फ्रान्स, पोल्यान्ड, स्विजरल्यान्ड, बेलायत, नेदरलैन्ड्स, रुस र दक्षिण अफ्रिकाका नागरिक समावेश थिए, जसलाई Bangkok Post र The Phuket News ले पुष्टि गरेका छन्।
2025 मै थाइल्यान्डले विदेशी स्वामित्व भएका थाइ कम्पनीहरूको जाँच कडा गरिसकेको थियो, DBD (Department of Business Development) प्रणालीमार्फत सेयरधनी प्रमाणीकरण थप गरिएको थियो।
बाजार अनुमानअनुसार फुकेटमा विदेशी खरिदकर्ताको स्वामित्वमा रहेका भिल्लामध्ये 70% सम्म कुनै न कुनै किसिमको नोमिनी संरचनामार्फत बनाइएका छन्, जो निश्चय नै चिंताजनक तथ्यांक हो।
कानुनी वैकल्पिक बाटोहरू के छन्?
विदेशीले परियोजनामा विदेशी स्वामित्व 49% भन्दा नबढ्ने गरी कन्डोमिनियम युनिट (फ्रीहोल्ड) पूर्ण रूपमा कानुनी रूपमा किन्न सक्छन्। साथै, नवीकरण विकल्पसहित 30 वर्षे लिजहोल्ड व्यवस्था पनि कानुनी रूपमा मान्य संरचना हो, जसमा सम्पत्ति जफत हुने जोखिम हुँदैन।
प्रश्नोत्तर (FAQ)
थाइल्यान्डमा नोमिनी स्वामित्व संरचना भनेको के हो?
विदेशी व्यक्तिले एक थाइ कम्पनी (Thai Co., Ltd.) स्थापना गर्छ, जसमा 51% सेयर कागजी रूपमा थाइ नोमिनी सेयरधनीको नाममा हुन्छ। यही कम्पनीले जमिन र घर खरिद गर्छ, तर वास्तविक नियन्त्रण र फायदा विदेशी सेयरधनीलाई नै जान्छ। थाइ कानूनले यसलाई Foreign Business Act र Land Code को उल्लंघन मान्छ।
नोमिनी संरचना प्रयोग गर्दा के सजाय हुन्छ?
Foreign Business Act (1999) अनुसार जरिवाना 1 मिलियन बाथसम्म पुग्न सक्छ र/वा 3 वर्षसम्म कैद हुन सक्छ। Land Code अनुसार उल्लंघन पत्ता लागेको 180 दिनभित्र जमिन बेचिहाल्नुपर्छ, नत्र त्यसको स्वामित्व राज्यमा सर्छ।
नोमिनीमार्फत किनेको भिल्ला गुमाउने सम्भावना छ?
हुन्छ। उल्लंघन प्रमाणित भएपछि अदालतले छ महिनाभित्र सम्पत्ति बेचिदिन आदेश दिन सक्छ। कुनै खरिदकर्ता नआएमा सम्पत्ति जफत हुन्छ। यसको पूर्व उदाहरण पनि छ: 2024 मा कोह समुइमा धेरै भिल्ला जफत भइसकेका छन्।
विदेशीले थाइल्यान्डमा जमिनसहित घर कसरी कानुनी रूपमा किन्न सक्छ?
सबैभन्दा सामान्य र सुरक्षित विकल्प लिजहोल्ड नै हो। यहाँ जमिन 30 वर्षका लागि लिजमा लिइन्छ, थप दुई पटक नवीकरण गर्ने अधिकारसहित, जबकि घरको संरचना आफ्नै नाममा दर्ता गर्न सकिन्छ। अर्को विकल्प वास्तविक (नोमिनी नभएको) थाइ कम्पनीमार्फत, साँच्चिकै व्यापारिक क्रियाकलाप र वास्तविक थाइ साझेदारसहित किनमेल गर्ने हो, तर यो बाटोमा गम्भीर कानुनी सहायता आवश्यक पर्छ।
यो छानबिनले कन्डोमिनियम बाजारलाई असर गर्छ?
गर्दैन। विदेशीहरूलाई परियोजनाको 49% विदेशी स्वामित्व कोटाभित्र रहने कन्डोमिनियम युनिट (फ्रीहोल्ड) खरिद गर्ने कानुनी अधिकार अझै छ। यो व्यवस्था Condominium Act मा उल्लेख छ र नोमिनी संरचनासँग कुनै सम्बन्ध छैन।
थाइल्यान्डको कुन क्षेत्रमा सबैभन्दा बढी जोखिम छ?
फुकेट, कोह समुइ, पटाया र हुआ हिनमा विदेशी स्वामित्वमा रहेका लक्जरी भिल्लाको सबैभन्दा बढी सघनता छ, जसका कारण त्यहीं नै नोमिनी संरचना र कारबाहीको सबैभन्दा ठूलो केन्द्रबिन्दु बनेको छ।
अहिले पनि थाइल्यान्डमा सम्पत्तिमा लगानी गर्न योग्य छ त?
हो, तर कानुनी संरचना सही भएको हुनुपर्छ। कन्डोमिनियम बाजार पूर्ण रूपमा खुला नै छ, बैंककमा भाडा प्रतिफल वार्षिक 5-7% सम्म छ, र फुकेटमा व्यवस्थित सम्पत्तिले 8-10% सम्म पुग्न सक्छ। यहाँ सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा भनेको लाइसेन्सधारी वकिलसँग काम गर्नु र अनौपचारिक/अस्पष्ट संरचनाबाट टाढा रहनु हो।
मैले पहिले नै नोमिनीमार्फत सम्पत्ति किनिसकेको छु भने के गर्ने?
तुरुन्तै जमिन कानूनमा विशेषज्ञ थाइ वकिलसँग सल्लाह लिनुहोस्। विकल्पहरूमा कम्पनी संरचना कानुन-सम्मत रूपमा पुनर्गठन गर्ने, लिजहोल्डमा परिवर्तन गर्ने, वा तपाईंको क्षेत्रमा कारबाही पुग्नुअघि नै सम्पत्ति बेचिदिने समावेश छन्।
किन्नुअघि कानुनी संरचना कसरी प्रमाणित गर्ने?
विक्रेतासँग कुनै सम्बन्ध नभएको स्वतंत्र वकिलबाट कानुनी समीक्षा गराउनुहोस्। थाइ सेयरधनीहरू साँच्चिकै व्यक्ति हुन् र तिनको प्रमाणित आम्दानी छ भन्ने कुरा र कम्पनीले वास्तविक व्यापार गर्छ र कर तिर्छ भन्ने कुरा पक्का गर्नुहोस्।
यो कारबाहीको लहरले थाइल्यान्डमा भिल्लाको मूल्यमा असर पार्छ त?
छोटो अवधिमा, केही मालिकहरूले आफ्नो क्षेत्रमा जाँच पुग्नुअघि नै हतारमा बेच्न खोज्दा सेकन्डरी बाजारमा सप्लाई बढ्न सक्छ। यसले घटेको मूल्यमा लिजहोल्ड भिल्ला किन्न इच्छुक खरिदकर्ताका लागि एक अवसरको झ्याल खोल्न सक्छ।
अन्तिम कुरा
यो अवस्था कुनै संकट होइन, यो बाजार सामान्यीकरणको प्रक्रिया हो। थाइल्यान्ड बिस्तारै अझ पारदर्शी व्यवस्थातिर अगाडि बढ्दै छ, र आफ्नो सम्झौता कानुनको दायराभित्रै संरचित गर्ने लगानीकर्ताहरूले नै यसको फायदा पाउने छन्। 2026 का लागि सबैभन्दा स्पष्ट नियम यही हो: कानुनी रूपमा सही कारोबार संरचना, मूल्यभन्दा बढी महत्त्वपूर्ण हुन्छ। कानुनी सल्लाहमा कन्जुस्याइँ गर्दा तपाईंको सम्पूर्ण लगानी नै जोखिममा पर्न सक्छ।
थाइल्यान्डमा सुरक्षित र कानुन-सम्मत तरिकाले सम्पत्तिमा लगानी गर्न चाहनुहुन्छ भने, थाइल्यान्ड सम्पत्तिका विशेषज्ञहरूले तपाईंलाई सही संरचना र सही सम्पत्ति छनोटमा सहयोग गर्न सक्छन्।
स्रोत: The Nation Thailand