फुकेटका ५ अधिकारी ३० दिन निलम्बित: सम्पत्ति खरिदकर्ताले के गर्ने?

कमला (Kamala) मा भिल्ला किनेको एक खरिदकर्ता होटल अपरेटिंग लाइसेन्समा हस्ताक्षरको पर्खाइमा तीन हप्ता बिताइसकेको थियो। २५ मे २०२६ मा उसलाई थाहा भयो, त्यहाँ अब हस्ताक्षर गर्ने कोही नै छैन। फुकेटका तीनै जिल्लाका जिल्ला प्रमुख एकैसाथ ब्याङ्कक सारिएका थिए।

छोटो जवाफ: डिपार्टमेन्ट अफ प्रोभिन्सियल एडमिनिस्ट्रेशनको २० मे २०२६ को आदेशले ५ जना प्रान्तीय अधिकारीलाई २५ मे देखि २४ जून २०२६ सम्मको अवधिका लागि, स्टेट एडमिनिस्ट्रेशन एक्ट १९९१ को धारा ३२ अन्तर्गत अस्थायी रूपमा सारेको हो। यो सामान्य आन्तरिक जाँचको प्रक्रिया मात्र हो, बर्खिलापी वा फौजदारी मुद्दा होइन।

कुन ५ अधिकारी निलम्बित भए र किन?

निलम्बनमा परेकाहरू हुन्: प्रशासनिक मामिला हेर्ने डेप्युटी गभर्नर, मुआङ फुकेट, थलाङ र काथु गरी तीन जिल्लाका जिल्ला प्रमुखहरू, र प्रान्तीय विपद् रोकथाम तथा न्यूनीकरण कार्यालयका प्रमुख। यो कदम आफैंमा एक्लो घटना होइन। थाइल्यान्डको सरकारले फुकेट र सुरात थानी (Surat Thani) का अधिकारीहरूमा नोमिनी कम्पनी र गैरकानूनी जमिन कारोबारसँगको सम्भावित सम्बन्धको फराकिलो अनुसन्धान थालिसकेको छ। फुकेटमा BOI-सम्बद्ध लगभग ३६० कम्पनीको छुट्टै समीक्षामा जम्मा ८ कम्पनी मात्र आफ्नो स्वीकृत व्यापार योजनासँग पूर्ण रूपमा मिलेको पाइयो।

कन्डो खरिदकर्तालाई यो असर गर्छ कि गर्दैन?

चनोत (chanote) टाइटल भएको पूरा भइसकेको कन्डोमिनियम युनिट किनिरहेको छौं भने ढुक्क हुनुहोस्। टाइटल ट्रान्सफर ल्यान्ड अफिसमार्फत हुन्छ, जो यो आदेशबाट प्रभावित छैन। सबै कागजात मिलेको र USD 50,000 भन्दा माथिको रकमका लागि Foreign Exchange Transaction Form तयार भएको खण्डमा दर्ता प्रक्रिया अझै लगभग एक कार्यदिनमै हुन्छ। बजेट ६ मिलियन बाहतभित्र रहेर पूरा भइसकेको प्रोजेक्टमा विदेशी कोटा (भवनको बिक्रीयोग्य क्षेत्रफलको ४९%) भित्र हेर्दै हुनुहुन्छ भने यो झमेलाले तपाईंलाई छुँदैन।

होटल लाइसेन्स र भाडामा दिने भिल्लाका लागि के जोखिम छ?

यहाँ नै सावधानी अपनाउनुपर्छ। होटल एक्ट २००४ अन्तर्गतको लाइसेन्स जिल्ला रेजिस्ट्रारमार्फत जारी हुन्छ, र टापुका तीनै जिल्लाका प्रमुख एक महिनाका लागि अनुपस्थित छन्। 'दुई हप्तामा लाइसेन्स दिलाइदिन्छु' भन्ने विक्रेताले आफ्नो नियन्त्रणमै नरहेको कुरा वाचा गरिरहेको हो। या त पहिले नै जारी भइसकेको लाइसेन्स नम्बर माग्नुहोस्, या अन्तिम भुक्तानी लाइसेन्स जारी भएको पुष्टिसँग जोड्नुहोस्।

हिलसाइड प्रोजेक्ट किन बढी जोखिमपूर्ण भयो?

विपद् रोकथाम कार्यालय प्रमुखको निलम्बनले संकेत गर्छ, हिलसाइड स्वीकृतिका इतिहासहरू अहिले समीक्षामा छन्। अगस्ट २०२४ को कारोन (Karon) भूस्खलन, जसमा १३ जनाको ज्यान गएको थियो, त्यसपछि फुकेटमा हिलसाइड निर्माणको नियमन कडा बनाइयो, अहिले समुद्री सतहभन्दा ८० मिटरभन्दा उच्च स्थान र भिरालो जमिनमा निर्माणमा प्रान्तीय नियमहरू लागू छन्। 'अनौपचारिक रूपमा' अनुमति पाएको प्रोजेक्टले ढिलाइभन्दा बढी, आफ्नो अस्तित्वसमेत जोखिममा राख्छ।

हाम्रो सिफारिस के हो?

चनोत टाइटल भएको दर्ता प्रोजेक्टमा डिल अगाडि बढाउनुहोस्। तर Nor Sor 3 Gor जमिन टाइटल वा ८० मिटरभन्दा माथिको कुनै पनि भिल्लाको डिल, नयाँ वा फिर्ता आएको अधिकारीले हस्ताक्षर नगरेसम्म पर्खनुहोस्, जो जूनको अन्त्यसम्म हुने अपेक्षा छ। अपवाद तब मात्र हो जब विक्रेताले मे २०२६ भन्दा अगाडिको मिति भएको पूरा अनुमति-सेट देखाउन सक्छ। धेरैले सोच्छन् यो अनुसन्धानले भाउ खस्काउँछ, तर विगतका भ्रष्टाचारविरोधी अभियानका बजार डाटाले देखाउँछ यसले प्रोजेक्ट पूरा हुने समयमा मात्र ढिलाइ ल्याउँछ, माग भन्दा छिटो सप्लाई खुम्चिन्छ, बिक्री मूल्यमा होइन। 'स्क्यान्डल डिस्काउन्ट' पर्खने रणनीति भ्रामक हो, छुट कागजातमा समस्या भएका डेवलपरहरूले दिन्छन्, र त्यो छुट किन्नु भनेको उनको समस्या नै किन्नु हो।

तालिका: कुन प्रक्रिया प्रभावित, कुन छैन?

अझै के-के जोखिम बाँकी छन्?

विक्रेताको व्यक्तिगत सम्बन्धमा भर परेको पर्मिटलाई नगरपालिकामा पर्मिट नम्बरसहित सोधेर र वास्तविक निर्मित क्षेत्रफलसँग दाँज्दै एउटै फोनकलमा प्रमाणित गर्न सकिन्छ। Sor Por Kor 4-01 जमिन विदेशीलाई बेच्न वा लिजमा दिन नै मिल्दैन, र Nor Sor 3 Gor का लागि छुट्टै सीमा-प्रमाणीकरण चाहिन्छ, विक्रेताले दिएको प्रतिलिपि होइन, कारोबारको मितिसम्म अद्यावधिक भएको ल्यान्ड अफिसको हालको एक्स्ट्र्याक्ट माग्नुहोस्। थाई कम्पनीमार्फत नोमिनी स्वामित्व संरचना नै 'प्रभावशाली समूह' अनुसन्धानको मुख्य निशानामा पर्ने संरचना हो, यो ३६० मध्ये ८ मात्र मिलेको तथ्यले पुष्टि गर्छ। सुरक्षित बाटो भनेको आफैं मिलाएको नोमिनी शेयरधारक भएको कम्पनी होइन, ल्यान्ड अफिसमा सिधै दर्ता गरिएको ३०-वर्षे लिजहोल्ड हो। सम्झौतामा सरकारी एजेन्सीको कारवाहीबाट हुने ह्यान्डओभर ढिलाइ र त्यसको खर्च जिम्मेवारी स्पष्ट पार्ने धारा राख्नुहोस्।

अनुत्तरित प्रश्न बाँकी छ: यी पाँच अधिकारी २४ जूनमा फिर्ता आउने हुन् कि यो ट्रान्सफर स्थायी बन्ने हो। यसैले जुलाईको पर्मिटिंग वातावरण सामान्यमा फर्किने कि झन् कडा हुने भन्ने निर्धारण गर्नेछ।

स्रोत: Pattaya People