थाइल्यान्डमा आफ्नै व्यवसाय, थाई साझेदार बिना नै सम्भव छ?
हो, सम्भव छ। BOI (Board of Investment) प्रमाणपत्र वा FBL (Foreign Business License) मार्फत विदेशी लगानीकर्ताले थाइल्यान्डमा १००% स्वामित्व भएको कम्पनी खोल्न सक्छन्, कुनै थाई साझेदारको ५१% हिस्सा चाहिँदैन। तर २०२५-२०२६ मा आवेदनको चाप यति बढेको छ कि पहिले ३-४ महिनामा सकिने प्रक्रिया अहिले धेरै लामो समय लाग्ने भएको छ।
किन ढिलो नगर्नु राम्रो हो
नेपालबाट फुकेत वा बैंककमा व्यवसाय सोच्ने धेरै लगानीकर्ताले 'पछि गरौंला' भन्ने सोच्छन्, तर थाइल्यान्डको उच्च सिजन (नोभेम्बर देखि मार्चसम्म) नजिकिँदै छ। यदि तपाईंले २०२६ को अप्रिल-मे मा नै आवेदन दिनुभयो भने मात्र नोभेम्बर २०२६ देखि मार्च २०२७ सम्मको उच्च सिजनका लागि तयार हुने वास्तविक सम्भावना छ। शरद ऋतुसम्म पर्खने व्यवसायीहरूले वर्षकै सबैभन्दा नाफामूलक महिनाहरू गुमाउने जोखिम बेहोर्नुपर्छ।
सामान्य ५१/४९ संरचना र BOI/FBL बीचको फरक
थाइल्यान्डको मानक कम्पनी संरचनामा विदेशीले बढीमा ४९% हिस्सा मात्र राख्न पाउँछन्, बाँकी ५१% थाई साझेदारको हुन्छ, जसले निर्णय लिने अधिकार सीमित बनाउँछ। यसको विपरीत:
- BOI थाइल्यान्डको सरकारी लगानी प्रवर्द्धन निकाय हो, जसले प्रमोट भएका कम्पनीहरूलाई १००% विदेशी स्वामित्वको अधिकार साथै कर छुटहरूको प्याकेज दिन्छ
- FBL भनेको Department of Business Development (DBD) ले जारी गर्ने लाइसेन्स हो, जसले Foreign Business Act अन्तर्गत प्रतिबन्धित गतिविधिहरूमा विदेशीलाई सञ्चालन गर्न अनुमति दिन्छ
- एक तेस्रो विकल्प पनि छ: योग्य अमेरिकी लगानीकर्ताका लागि US Treaty of Amity, जसले निश्चित सर्तमा बहुमत वा पूर्ण अमेरिकी स्वामित्व अनुमति दिन्छ
BOI ले के-कस्ता फाइदा दिन्छ?
BOI प्रमाणपत्रले कर छुट र आयात सुविधा दुवै दिन्छ, जुन FBL ले दिँदैन:
- कर्पोरेट आयकरमा ८ वर्षसम्म छुट (केही प्राथमिकता श्रेणीमा १३ वर्षसम्म); थाइल्यान्डको मानक कर्पोरेट कर दर २०% हो
- मेसिनरी र कच्चा पदार्थमा शून्य आयात शुल्क, जुन उत्पादन र प्रविधि परियोजनाका लागि निकै महत्त्वपूर्ण छ
- Smart Visa र वर्क परमिटको सरलीकृत प्रक्रिया, One Stop Service Center मार्फत
FBL भने केवल स्वामित्वको अनुमति दिने लाइसेन्स मात्र हो, कुनै कर सुविधा साथमा आउँदैन। BOI उत्पादन, स्वास्थ्य सेवा, शिक्षा, IT जस्ता क्षेत्रलाई सुहाउँछ भने FBL व्यापार र सेवा क्षेत्रका लागि उपयुक्त छ।
आवेदन प्रक्रिया चरणबद्ध रूपमा
- व्यवसायको प्रकार पहिचान गर्नुहोस् र BOI वा FBL मध्ये कुन उपयुक्त छ भनेर थाई कर्पोरेट कानूनका विज्ञ वकिलसँग परामर्श लिनुहोस्
- व्यवसाय योजना र वित्तीय मोडेल तयार पार्नुहोस्। BOI का लागि लगानी रकम, थाई नागरिकका लागि सिर्जना हुने रोजगारी, र प्रविधि विकास योजना विस्तृत रूपमा चाहिन्छ। न्यूनतम दर्ता पुँजी क्षेत्र अनुसार फरक हुन्छ, सामान्यतया २० लाख THB (लगभग $57,000) बाट सुरु हुन्छ
- कागजात संकलन गर्नुहोस्: संस्थापकको राहदानी, मूल कम्पनीको वित्तीय विवरण (लागू भएमा), अंग्रेजीमा विस्तृत परियोजना विवरण, र आयातित उपकरणको प्राविधिक विवरण
- आवेदन दर्ता गर्नुहोस्। BOI आवेदन e-Investment Promotion प्रणाली वा बैंककको BOI कार्यालयबाट, FBL आवेदन DBD मार्फत
- समानान्तर रूपमा तयारी थाल्नुहोस्: आवेदन दिइसकेपछि नै कर्पोरेट बैंक खाता खोल्न, वर्क परमिटका लागि आवेदन दिन, र मार्केटिङ सुरु गर्न सकिन्छ
- व्यक्तिगत भेटघाट र साइट भ्रमणका लागि यात्रा गर्नुपर्ने भएमा, बैंककमा समयमै बसोबास मिलाउनुहोस् ताकि सरकारी कार्यालय र कानूनी सल्लाहकारसँगका भेटहरू मिलाउन सजिलो होस्
- स्वीकृति पछि कम्पनी दर्ता गर्नुहोस्। BOI वा DBD ले स्वीकृति दिएपछि पूर्ण विदेशी स्वामित्व भएको कानूनी संस्था दर्ता गर्न सकिन्छ
- भिसा र वर्क परमिट मिलाउनुहोस्। BOI-प्रमोट कम्पनीहरूले Smart Visa र वर्क परमिट सजिलै पाउँछन्
लागत कति पर्छ?
सरकारी दस्तुर आफैंमा सामान्य हो। मुख्य खर्च कानूनी शुल्कमा जान्छ, जुन परियोजनाको जटिलता अनुसार १,००,००० देखि ५,००,००० THB सम्म हुन सक्छ, साथै न्यूनतम पुँजी आवश्यकता पनि पूरा गर्नुपर्छ।
कुन क्षेत्रहरू योग्य छन्?
पर्यटन र आतिथ्य, स्वास्थ्य सेवा र औषधि, शिक्षा, IT र डिजिटल प्रविधि, उत्पादन, लजिस्टिक्स, कृषि-प्रशोधन, र ऊर्जा। पूर्ण सूची BOI Thailand को आधिकारिक वेबसाइटमा प्रकाशित छ।
यदि तपाईं फुकेतमा सम्पत्ति लगानीसँगै व्यवसाय खोल्ने योजना बनाउँदै हुनुहुन्छ भने, थाइल्यान्ड सम्पत्ति का विज्ञहरूले उपयुक्त संरचना र क्षेत्र छनोटमा सहयोग गर्न सक्छन्। आगामी ३० दिनभित्र आवेदन दिनुभयो भने मात्र २०२६-२०२७ को उच्च सिजन सुरु हुनुअघि पूर्ण रूपमा सञ्चालित, १००% विदेशी स्वामित्वको व्यवसाय स्थापित गर्ने सम्भावना बढी हुन्छ।
स्रोत: AIM Bangkok